5 σημεία για ένα ισχυρό Κίνημα

Αθήνα, 27 Μαρτίου 2019

Συμβολή στην συζήτηση για ένα ισχυρό, νικηφόρο Κίνημα.

Πέντε σημεία για τη νέα προοδευτική Αλλαγή.

 

Οι αντιθέσεις που προκαλούνται από την φτώχεια, την αδυναμία πρόσβασης σε κοινωνικά αγαθά και την υποχώρηση της Δημοκρατίας, κατακερματίζουν τον κόσμο, τους λαούς, τις κοινωνίες.

Ποιοι θα έχουν πρόσβαση και συμμετοχή στις υπεραξίες της 4ης τεχνολογικής επανάστασης; 

Πως θα αντιμετωπισθεί η αυξανόμενη ανισότητα στην απασχόληση, την παιδεία, την υγεία, τη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων;

Σε ότι αφορά την Ελλάδα, βγήκε από τα μνημόνια αλλά έχει πολλά βήματα ακόμα για να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να ξεπεράσει το τσουνάμι της κρίσης που άφησε πίσω μια κοινωνία κατακερματισμένη, εξουθενωμένη, χωρίς ξεκάθαρη γραμμή πλεύσης για το μέλλον.

Είναι αξιοσημείωτο ότι στο επίπεδο του δημοσίου διαλόγου, η τραυματική εμπειρία της κρίσης, αντί να προβληματίζει σχετικά με το πώς φτάσαμε ως εκεί, αντί να οδηγεί σε ένα ηχηρό «ποτέ πια», μπαίνει στην άκρη, με τον κίνδυνο να υπερτερήσει η νοσταλγία του αμαρτωλού status pro ante.

Ωστόσο, μόνο η επίλυση της  δύσκολης εξίσωσης μιας εξισορρόπησης των δημοσιονομικών αναγκών και της εφαρμογής  ριζοσπαστικών προοδευτικών αλλαγών στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου σχεδίου με ορίζοντα εικοσαετίας μπορεί να δημιουργήσει προοπτική και βάσιμη ελπίδα .

Πέντε άξονες για την προοδευτική αλλαγή:

1. Ενίσχυση της ουσιαστικής δημοκρατικής λειτουργίας

Προσπαθούμε να θέσουμε τα διλλήματα προόδου και συντήρησης σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, σαρώνοντας κεκτημένα και κατακτήσεις του εικοστού αιώνα με αποτέλεσμα να φουντώνουν τα συναισθήματα φόβου, ανασφάλειας, θυμού, απομονωτισμού. 

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα κόμματα δυσκολεύονται να προσελκύσουν τους νεότερους, οι εκλογές αφορούν όλο και λιγότερους, η οργανωμένη εκπροσώπηση στους χώρους δουλειάς έχει αποδυναμωθεί , με συνέπεια την επικράτηση μιας καθεστωτικής συντηρητικής πολιτικής αντίληψης, αυτήν της νομής της εξουσίας και του ελέγχου επί των Θεσμών.

Ο λαϊκισμός, η αμφισβήτηση του ορθού λόγου,  οι δοξασίες έναντι των επιστημών, η συνωμοσιολογία και η ακροδεξιά ρητορική  θεριεύουν και κρίσιμο διακύβευμα για τις προοδευτικές δυνάμεις είναι να αισθανθούν οι πολίτες ότι έχουν λόγο στη διαμόρφωση των αποφάσεων που τους αφορούν, ότι έχει νόημα η συμμετοχή στη δημοκρατική λειτουργία.

Οι συντηρητικές δυνάμεις θεώρησαν ρυθμιστή των πάντων τις αγορές και δεν αντιστάθηκαν ούτε αντιστέκονται στις εξωθεσμικές δυνάμεις  συμφερόντων. Η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική ,είναι πρωτίστως πολιτική και πολιτισμική.

Έχει να κάνει με την ουσιαστική λειτουργία της δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα. Από τα κόμματα και τους θεσμούς μέχρι την κατοχύρωση των βασικών ανθρωπίνων και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Και είναι κρίμα που χάθηκε η ευκαιρία της πρόσφατης συζήτησης για τη συνταγματική αναθεώρηση ώστε να υπάρξει ένας ευρύς διάλογος για τις απαραίτητες θεσμικές αλλαγές.

Ωστόσο μπορούν να γίνουν σημαντικά βήματα σε ότι αφορά :

– Την θωράκιση και ανεξαρτησία της δικαιοσύνης

– Την προώθηση συμμετοχικών διαδικασιών στη λήψη αποφάσεων .

– Τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των πολιτικών κομμάτων .

Μετά από τόσα χρόνια, παραμένει ζωντανό το καθήκον να υλοποιήσουμε το αίτημα της Διακήρυξης της 3ης του Σεπτέμβρη: 

«Έχει ο Λαός μας πικρή πείρα από τους κομματικούς σχηματισμούς του παρελθόντος που στηρίζονταν στη φεουδαρχική σχέση ανάμεσα σε ηγέτες και βουλευτές, ανάμεσα σε βουλευτές και κομματάρχες, ανάμεσα σε κομματάρχες και ψηφοφόρους.

Από κομματικούς μηχανισμούς που είχαν αντικαταστήσει τις αρχές, το πρόγραμμα και τις δημοκρατικές διαδικασίες με το ρουσφέτι και το παρασκήνιο. Καθολικό είναι το αίτημα για πολιτικούς οργανισμούς αρχών, που να τους διακρίνει η ελεύθερη δημοκρατική έκφραση της βάσης, για να δεσμεύεται η ηγεσία στις πολιτικές αποφάσεις και για να υπάρχει συνέπεια και συνέχεια».

2. Σύγκρουση με το πελατειακό σύστημα

Απαίτηση των Ελλήνων πολιτών, είναι η απελευθέρωσή μας από μια νέα εξάρτηση, που έχει τη ρίζα της στην αιχμαλωσία των δημοκρατικών μας θεσμών. Αιχμαλωσία από μηχανισμούς ενός οικονομικού, πολιτικού και μιντιακού κατεστημένου, που υπηρετείται από ένα πελατειακό σύστημα διακυβέρνησης.

Παρά τα μεγάλα επιτεύγματα των προοδευτικών κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης, πελατειακές δομές, αντιλήψεις, νοοτροπίες και συμπεριφορές, επιβιώνουν, διαχέονται και κυριαρχούν. Ρουσφέτια , επιβράβευση των ημέτερων, των αρεστών αντί των άριστων, διόγκωση του κράτους με άσκοπες προσλήψεις, επιδοτήσεις, προμήθειες ή και νόμους που ευνοούν κατεστημένα και ισχυρά συμφέροντα αλλά όχι το ευρύτερο δημόσιο συμφέρον και το κοινό καλό. Αυτές οι πρακτικές  ευθύνονται για την υπονόμευση των δημοκρατικών λειτουργιών, την περιθωριοποίηση του πολίτη από την πολιτική, την εξάρτηση της αυτοδιοίκησης από ένα συγκεντρωτικό κράτος, τη γιγάντωση των κοινωνικών ανισοτήτων, τη στρεβλή ανάπτυξη και τελικά, τη σπατάλη του πλούτου και των δυνάμεων του Ελληνικού λαού.

Οι στρεβλώσεις και οι εξαρτήσεις αυτές, αντί να αντιμετωπιστούν δημιουργώντας ένα κράτος δικαίου, ενισχύθηκαν συνειδητά από συντηρητικές κυβερνήσεις. Ο τρόπος διακυβέρνησης της χώρας από τη συντήρηση μας κατέστησε ευάλωτους στη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση και έκθετους όσον αφορά στην εκπλήρωση των ευρωπαϊκών μας υποχρεώσεων. Πέραν του ότι παρέδωσε ελλείμματα και χρέη, υπονόμευσε τη διεθνή μας αξιοπιστία και οδήγησε τη χώρα στα πρόθυρα μιας νέας εθνικής τραγωδίας, στο φάσμα μιας χρεοκοπίας, και την κοινωνία σε μια σκληρή δοκιμασία.

Ο πλατειασμός και η άρνηση για μεταρρυθμίσεις που επέτρεπαν την απελευθέρωση πόρων και υγιών δυνάμεων, επέτρεψε την υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας την περίοδο διακυβέρνησης Καραμανλή, ο πελατειασμός ήταν η κύρια αιτία της εκτίναξης ελλειμμάτων και χρέους την ίδια περίοδο και ο μη σεβασμός σε Θεσμούς και Εξουσίες, επέτρεψε στον Καραμανλή να στέλνει πλασματικά στατιστικά στοιχεία σε μια συντηρητική Ευρώπη, που προτίμησε να παραπλανήσει τους λαούς της με ψεύδη, παρά να χάσει την εξουσία της.

Για να ξεφύγουμε από το φαύλο κύκλο του πελατειακού συστήματος προέχει:

– Η αλλαγή του εκλογικού συστήματος για την απεξάρτηση από τα συστήματά συμφερόντων

– Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η « εναλλακτική αλήθεια» και τα fake news, η ενίσχυση  μιας  πλουραλιστικής δημόσιας τηλεόρασης και ραδιοφωνίας που θα ελέγχεται από μια ανεξάρτητη αρχή

– Η  συνέχιση και τελειοποίηση συστημάτων που ενισχύουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στη διακυβέρνηση όπως η Διαύγεια και το Open Gov.

3. Καταπολέμηση της ανισότητας

Αυτή τη στιγμή σε ότι αφορά την οικονομία  το 1% των κεφαλαιούχων κατέχει το  45% του παγκόσμιου πλούτου. Ενώ,όσοι έχουν εισοδήματα κάτω των 10.000$ αποτελούν το 64% του παγκόσμιου πληθυσμού , κατέχουν λιγότερο από το 2% του παγκόσμιου πλούτου.  Η δυνατότητα φυγής των κεφαλαίων σε φορολογικούς παραδείσους δυσκολεύει την προσπάθεια σε εθνικό επίπεδο για πιο δίκαιη και αποτελεσματική φορολόγηση του πλούτου και κατανομή των κοινωνικών βαρών.

Στην Ελλάδα , όπως προκύπτει από πρόσφατες έρευνες σε κοινοτικό επίπεδο, η ανισότητα είναι μεγαλύτερη από τα υπόλοιπα 28 κράτη μέλη της ΕΕ. Παράλληλα, ο κίνδυνος φτώχειας είναι μεγαλύτερος από το μέσο όρο των 28. Ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα εμφανίζει χαμηλή αποτελεσματικότητα στις παρεμβάσεις για τη μείωση της ανισότητας μέσω φόρων, εισφορών και παροχών.

Ιδιαίτερα πλήττονται οι γυναίκες , οι νέοι, οι ηλικιωμένοι και οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παραμένει ανεκπλήρωτη  η ισότητα ευκαιριών στην απασχόληση και η ίση αμοιβή για ίση εργασία.

Η ανισότητα δεν έχει να κάνει όμως μόνο με την οικονομία. Έχει να κάνει με την πρόσβαση στην παιδεία ,την επαγγελματική κατάρτιση, την περιθαλψη ,την ποιότητα ζωής. Δηλαδή, ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών στη λειτουργία και την εικόνα του, πέρα από την ποσόστωση.

Για αυτό χρειάζεται :

– Η υιοθέτηση ενός φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο προς όφελος περιβαλλοντικών και κοινωνικών προγραμμάτων, Στην ΕΕ , αντίστοιχες πολιτικές μπορούν να υποστηριχθούν και από ευρωομόλογα.

– Σε εθνικό επίπεδο η καθιέρωση ενός πιο ισορροπημένου , αποτελεσματικού και δικαίου φορολογικού συστήματος .

– Ο εκσυγχρονισμός του κράτους και η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας ώστε κανείς να μη μπορεί να δώσει ως « χάρη» αυτό που νόμιμα δικαιούται ο πολίτης.

– Η οριζόντια ένταξη της  ισότητας των φύλων σε όλα τα νομοσχέδια .

– Δημιουργία ουσιαστικών ευκαιριών απασχόλησης και επαγγελματικής εξέλιξης των νέων με πρωτοβουλίες όπως η ίδρυση μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων.

– Ολοκληρωμένο σχέδιο για την ένταξη των μεταναστών .

4. Προώθηση ενός διαφορετικού μοντέλου ανάπτυξης

Το αναπτυξιακό αυτό σχέδιο, για να έχει προοδευτικό χαρακτήρα, πρέπει να είναι ολιστικό, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, οι κοινωνικές παράμετροι, τα κοινωνικά και ανθρώπινα δικαιώματα, η ποιότητα ζωής. Και βεβαίως, να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι επιπτώσεις που ήρθαν ως αποτέλεσμα της κρίσης και άλλαξαν άρδην τα κοινωνικά δεδομένα

Οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDG’s)  που υιοθέτησε ο ΟΗΕ το 2015, δίνει ένα γενικό πλαίσιο που μπορεί να συμβάλει στην ιεράρχηση των εθνικών προτεραιοτήτων για τις επόμενες δεκαετίες.

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παραμένει κρίσιμη παράμετρος σε κάθε σχεδιασμό όπως και η αλλαγή ενεργειακού μοντέλου. Καθώς όλοι οι ειδικοί προβλέπουν ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα έχει ημερομηνία λήξης ,η ανάγκη προώθησης  των εναλλακτικών , ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί μονόδρομο. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά φυσικά πλεονεκτήματα για να προχωρήσει με γοργούς ρυθμούς σε αυτή τη κατεύθυνση.

Ένα αναπτυξιακό σχέδιο σήμερα δεν μπορεί να μη λάβει υπόψη τις προκλήσεις της Τετάρτης Βιομηχανικής Επανάστασης. Προκλήσεις που σχετίζονται με την εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, την τεχνητή νοημοσύνη ,τη ρομποτική. Οι τομείς αυτοί αναπτύσσονται με τρομερή ταχύτητα και αλλοίμονο αν δεν μπορέσουμε έγκαιρα όχι μόνο να αξιοποιήσουμε τα θετικά τους στοιχεία αλλά και να κατανοήσουμε την ανάγκη αναδιοργάνωσης της κοινωνίας και της απασχόλησης  αλλά και τους κινδύνους που συνεπάγονται.

Η ανάπτυξη χρειάζεται επενδύσεις , αλλά η προσέλκυση τους δεν εμποδίζεται μόνο από τη γραφειοκρατία και την έλλειψη σταθερού φορολογικού συστήματος. Εμποδίζεται και από την έλλειψη ενός master plan που να συνδέει τις μεγάλες επενδύσεις με τις συνολικές ανάγκες και τα επιμέρους έργα που χρειάζεται κάθε περιοχή. Απουσιάζει επίσης, ένα σχέδιο εξισορρόπησης των γεωπολιτικών επενδυτικών παραμέτρων αλλά και ποιοτικών κριτηρίων που σχετίζονται με το αναπτυξιακό πρότυπο που θέλουμε για την Ελλάδα του αύριο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο τουρισμός, ο αγροτικός τομέας , οι προδιαγραφές για τη δημιουργία νέων υποδομών.

Στόχος των αλλαγών και των συγκρούσεων στο πολιτικό σύστημα, στο προοδευτικό πολιτικό μέτωπο, είναι να συνομιλήσουμε και να συμβαδίσουμε με την υγιή επιχειρηματικότητα στη χώρα, να προστατέψουμε με κανόνες διαφάνειας και ανταγωνιστικότητας το δημόσιο συμφέρον που επιχειρήσεις με δημόσιο χαρακτήρα προσφέρουν.

Επιβάλλεται :

– Εθνική συνεννόηση για ένα σταθερό φορολογικό σύστημα.

– Εκπόνηση ενός μακροχρόνιου σχεδίου για ένα νέο ενεργειακό μοντέλο.

– Αξιοποίηση όλων των περιφερειών μέσα από τα ειδικά πλεονεκτήματα που μπορεί να προσφέρει η ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, η ανάπτυξη ενός ποιοτικού και εξειδικευμένου τουρισμού, η δημιουργία ειδικών κέντρων υγείας και ευζωίας , η στροφή του αγροτικού τομέα προς τα ποιοτικά προϊόντα.

– Νομοθετική πρόβλεψη για τις παραμέτρους αξιοποίησης και την αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με τις τεχνολογικές εξελίξεις, την τεχνητή νοημοσύνη ,τη ρομποτική.

5. Ενεργός συμμετοχή στην Ευρώπη, για να αλλάξουμε τον κόσμο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μοναδικό παγκόσμιο παράδειγμα συνεργασίας κρατών που διασφάλισαν  την ειρήνη, οικοδομώντας την μεταπολεμική ανασυγκρότηση πάνω στα ερείπια δυο φονικών παγκόσμιων πολέμων. Επενδύοντας στην αλληλεγγύη, συνδύασε την ευημερία με ένα αξιοζήλευτο κοινωνικό κράτος. Με το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού, το 25% του  παγκόσμιου ΑΕΠ, το 50% των παγκόσμιων κοινωνικών δαπανών.

Σήμερα η ΕΕ βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι εξελίξεις στην Ευρώπη είναι σημαντικές για την Ελλάδα αλλά και για όλο τον κόσμο.

Τα τελευταία χρόνια στα ευρωπαϊκά όργανα κυριαρχούν οι νέο-φιλελεύθερες, συντηρητικές δυνάμεις.

Ποιες ήταν οι επιπτώσεις αυτής της ηγεμονίας;

– Ενισχύθηκε η τάση της επανεθνικοποίησης των πολιτικών σε βάρος της αξίας της αλληλεγγύης ,κάτι που νοιώσαμε και στο πετσί μας την εποχή που ξέσπασε η κρίση.

– Μπήκε σε δεύτερο πλάνο κάθε συζήτηση για τη δημοκρατική μετεξέλιξη των ευρωπαϊκών θεσμών προς όφελος μιας ατζέντας που προτάσσει πως θα είμαστε πιο ασφαλείς σε μια Ευρώπη κλεισμένη μέσα σε τείχη.

– Αποενοχοποιήθηκε η ρατσιστική ,φασιστική ρητορική  ηγετών τύπου Ορμπάν και φτάσαμε σε ένα σημείο όπου ο Ιταλός Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι επαινεί δημόσια τον Μουσολίνι.

– Σταμάτησε η προσπάθεια για να γίνει υποχρεωτική η εφαρμογή από τα κράτη μέλη όχι μόνο κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας αλλά και πολιτικών για τα κοινωνικά δικαιώματα, την προώθηση των ίσων ευκαιριών και την καταπολέμηση των ανισοτήτων.

Οι πολιτικές αυτές αποτελούν απειλή για το Ευρωπαϊκό όραμα, το ευρωπαϊκό μοντέλο που προώθησαν οι προοδευτικές πλειοψηφίες και έκανε ζηλευτό  από άλλες περιοχές του κόσμου αυτό  το συνδυασμό ανάπτυξης ,δημοκρατίας , κοινωνικής πρόνοιας.

Οι πολιτικές αυτές δίνουν έδαφος  σε μία ευρωπαϊκή εκδοχή του δόγματος Τραμπ, με παράλληλη ανάπτυξη μίας άκρας δεξιάς που έχει μεταλλαχθεί και δεν απαιτεί πλέον την αποχώρηση των κρατών από την Ένωση, αλλά την κατάληψη και τη ναρκοθέτησή της εκ των έσω.

Αυτό τον κίνδυνο οφείλουν να αντιληφθούν και να ιεραρχήσουν στις επερχόμενες ευρωεκλογές οι δυνάμεις της αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας , των προοδευτικών Πράσινων και Φιλελεύθερων για να αλλάξουν την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη.

 

Η σημασία μιας μεγάλης προοδευτικής παράταξης 

Οι αλλαγές που θέλουμε, το προοδευτικό μέτωπο που αναζητούμε, έχουν σκοπό να αλλάξουν τη χώρα. Να την καταστήσουν περισσότερο Δίκαιη, Δημοκρατική.

Δεν συζητούμε και δε συμβιβαζόμαστε σε τίποτε λιγότερο και πόσο περισσότερο με κάθε συναλλαγή εξουσίας με αριστερή και δεξιά συντήρηση.

Η Προοδευτική Δημοκρατική Παράταξη, ιστορικά και πάλι, καλείται να πάρει ρόλο, να γίνει και πάλι το κυρίαρχο πολιτικό ρεύμα. Οι αντιλήψεις και οι ιδέες, η διαρκής συζήτηση θέσεων, οι ανοιχτές πολιτικές διαδικασίες είναι αυτές και μόνο που μπορούν να εγγυηθούν ότι θα υπάρξει αυτή η μεγάλη παράταξη που θα υπηρετήσει την αλλαγή της χώρας.

Όσοι προσπαθήσουν να την περιχαρακώσουν είτε σε εκλογικά σωσίβια, είτε να την απομονώσουν από τον κόσμο, σε κλειστές ελεγχόμενες εκλογικές διαδικασίες διαπράττουν λάθος βαρύ και σε βάρος της Παράταξης και σε βάρος της Χώρας.

Η διαδρομή μας πρέπει να σηματοδοτήσει αυτό που πάντα προσπαθήσαμε, Δημοκρατία, Δικαιοσύνη, Ισονομία, Αξιοκρατία, Διαφάνεια. Και να ζητήσουμε, να απαιτήσουμε όλοι γύρω μας, επιχειρηματικότητα, δημόσιοι λειτουργοί, αιρετοί, και πρώτα και πάνω από όλα όλοι εμείς, να σηματοδοτήσουμε, απέναντι στον ευτελισμό της πολιτικής, ότι μπορούμε να υπηρετήσουμε τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη, την Ισονομία, την Αξιοκρατία, τη Διαφάνεια.

Ο σεβασμός στους Θεσμούς και στην διάκριση των Εξουσιών, η θωράκιση της Δημοκρατίας και η προοδευτική δημοκρατική αντίληψη του πολιτικού κόσμου της Χώρας, απέναντι σε εξωθεσμικά κέντρα και η ενίσχυσή της Διαφάνειας, θα βοηθούσε τη δική μας Χώρα να ξεπεράσει οριστικά τα αίτια της κρίσης.

Το κύτταρό του προβλήματος δεν είναι στις μη δυνατότητες της Χώρας, το αντίθετο, καθημερινά η Ελλάδα και οι Έλληνες, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους, αποδεικνύουν ότι η Χώρα έχει δυνατότητες.

Το κύτταρο του προβλήματος είναι η αντίληψη του μεγαλύτερου μέρους του πολιτικού μας κόσμου περί εξουσίας.

Το τι είναι διατιθέμενο να διαπραγματευθεί και που να υποχωρήσει έναντι αυτής.